Giáo sư Hồ Ngọc Đại – phần 2

Chúng ta rất khó để tiếp cận với kiểu nói chuyện của ông Đại, tôi quan sát và rút ra điều này nên dù sao tôi cũng rất cảm thông với những người đã va chạm trực tiếp với ông ấy. Ví dụ như ngay trên sóng truyền hình, ông ấy sẵn sàng “xẵng” lên với cả người dẫn chương trình, khi người phóng viên đang cố áp sát các chi tiết mà cậu ấy biết rằng khán giả đang muốn nghe,
Thì ông Đại gạt ngang đi để giành quyền nói, vì ông ấy đang cố đi từ cội nguồn của vấn đề. Điều ông ấy muốn nói là phần gốc, trong khi thứ chúng ta đang muốn nghe lại là phần ngọn, phần bề nổi.
Tôi dùng thuật ngữ “va chạm xã hội” là điều không thể tránh khỏi đối với ông Hồ Ngọc Đại, không trách được ai cả khi từ phía ông thì đang cố gắng mổ xẻ sâu về chân lý và bản chất, nhưng những điều đó trong nhất thời lại là thứ không cần thiết, thậm chí vượt quá khả năng cảm thụ của số đông.
Sách của ông thất bại là điều dễ hiểu chứ không có gì khó giải thích cả, vì cái sự “va chạm xã hội” đó chứ chưa bàn đến những vấn đề phe nhóm lợi ích khác. Tôi thích câu nói của ông khi sửa ngang lời ông Trần Đình Sử, đại khái rằng việc không chấp nhận bộ sách của ông là do một nhóm người cụ thể, thậm chí do một lát cắt cụ thể, chứ không thể hiện sự lựa chọn của Lịch Sử.
Ông ấy cần Đất Nước và Lịch Sử, chứ không cần sự thỏa hiệp hay thậm chí nhún nhường của một nhóm người nào đó, vì đối tượng ông hướng đến là Lớp 1, là đối tượng mà trong nhãn quan của ông ấy thì thậm chí còn quan trọng hơn cả năm thứ nhất Đại học.
***
Cái khổ của Hồ Ngọc Đại đối với các cháu lớp 1, có lẽ là ông ấy muốn chúng phải hoàn toàn là một trang giấy trắng đúng nghĩa trước khi được đi học, cha mẹ đừng vẽ vào đấy vội, ông bà đừng vẽ vào đấy vội, và thậm chí trong suốt quá trình dạy & học của ông ấy, thì tốt nhất cha mẹ & ông bà cũng đừng vì cái vai trò của mình mà vẽ bừa vào đấy theo ý thức của mình.
Điều này nó xung khắc với thực tiễn của chúng ta, là lo lắng cho con đi học trước, vào lớp 1 là mà chưa biết đọc biết viết thì được đánh giá là tụt hậu, cô giáo thì khó chịu ngấm ngầm vì ảnh hưởng phong trào thi đua, cha mẹ thì xấu hổ vì con nhà người ta như thế.
Chúng ta với vị trí và tình yêu, cũng có cái lý của chúng ta. Từ đó sẽ dẫn đến can thiệp, sẽ nôn nóng, sẽ dễ dàng chấp nhận hơn với lối giáo dục quen thuộc mà thế hệ ta, thế hệ cha mẹ chúng ta, thậm chí ông bà chúng ta, đã đi qua. Như thế nó nhanh hơn cho chúng ta, quan trọng hơn là dễ hơn cho chúng ta khi thể hiện vai trò trong mắt con cái, rằng bố là ông biết tuốt, rằng mẹ là bách khoa toàn thư, nó củng cố thêm cho cái tự ái cá nhân của chúng ta.
Nhưng nếu cái cũ của chúng ta ưu việt như cách chúng ta đang nghĩ, thì tại sao nền giáo dục bao nhiêu năm qua của chúng ta vẫn chỉ loanh quanh chuyển từ lá đa sang Bàn là Liên Xô như thế?
Ông Đại vô tình tạo ra sự va chạm xã hội, khi ông muốn gạt bỏ vai trò chỉ đường của đám người lớn trong hành trình mò mẫm bắt đầu của đám trẻ con, nhưng rõ ràng điều này là không thể nếu như ông không tính đến chuyện “giáo dục” trước cho người lớn, có phải ai cũng đủ cầu thị và hiểu biết và thậm chí đủ tin tưởng để giao phó con mình cho một thứ hoàn toàn mới vượt quá khả năng suy nghĩ của họ đâu?
Rất khó.
***
Trước khi viết tiếp về những nhận thức mang tính cá nhân còn khá hạn hẹp và khiêm tốn về cụ thể phương pháp dạy Tiếng Việt 1 của ông Đại, tôi muốn nói rằng tại sao chúng ta khi nhân danh tình yêu với con trẻ, nhân danh sự lo lắng cho tương lai, nhân danh cải cách, nhân danh văn minh, nhân danh dân chủ và tư duy mở, sao không dành 2,3 ngày, hay thậm chí 1 buổi, hay thậm chí vài tiếng đồng hồ, chúng ta tự học trước đi, tự nắm cho được sơ sơ cơ bản cái ý của ông ấy đi, trước khi đánh giá cho con mình?
Một người thậm chí đã gây được tiếng vang không thể tin nổi ở Liên Xô vào thập niên 70 khi với phương pháp của bản thân, đã áp dụng thành công việc giải toán của một sinh viên khoa Toán năm thứ 3 của đại học Lomonosov vào học sinh lớp 2, một người được cả Hội đồng khoa học Liên Xô thống nhất đặc cách cho bảo vệ thẳng phó tiến sĩ mà không cần phải qua thi cử,
Một trí tuệ như thế tại sao không dành thời gian khám phá chút chút, trước khi hồ hởi lên mạng adua theo ba cái phong trào câu like đãi bôi tào lao?
***
Ông ấy đã tiếp cận trẻ lớp 1 dưới góc nhìn nào, tiếp cận Tiếng Việt dưới góc nhìn nào, và trộn lẫn hai đối tượng đó vào với nhau nhằm mục đích gì, bằng phương pháp nào?